گناه نباشد . به عبارت ديگر : هرگاه كسى با علم به گناه و معصيت بودن عملى آن را انجام دهد و سپس معلوم شود كه آن عمل در واقع گناه و معصيت نبوده است ، او را « متجرى » گويند . تجرى در مقابل « انقياد » است . پس انقياد عبارت از اين است كه كسى عملى را به عنوان واجب و مطلوب انجام دهد و سپس معلوم شود كه در واقع آن عمل واجب نبوده است . اگر كسى تجرى نمود و با اعتقاد و علم يا ظن به حرمت عملى ، آن عمل را مرتكب شد ، در حالى كه آن عمل واقعا حرام نيست ، در سوءنيت فاعل و بىاحترامى و هتك حرمت مولا و استحقاق ملامت و سرزنش متجرى شكى نيست . به عبارت ديگر : در قبح فاعلى همه اتفاق نظر دارند . ولى سؤال اين است كه آيا اين عمل موجب عذاب شخص متجرى نيز هست يا نه ؟ و به عبارت ديگر : آيا علاوه بر قبح فاعلى ، قبح فعلى نيز دارد تا در نتيجه مستحق عقاب و عذاب باشد يا نه ؟ مرحوم آقا ضياء قدّس سرّه در اين مسئله شش قول ذكر كرده است ؛ از جمله : قول به قبح فاعلى فقط ، و قول به استحقاق عقوبت بر مجرد عزم بر عصيان ، و قول به قبح فعلى و . . . « 1 » - اقسام تجرى : شيخ انصارى قدّس سرّه تجرى را به شش صورت تصوير مىكند : 1 - مجرد قصد و نيت معصيت . 2 - قصد و نيت عصيان و مشغول شدن به

--> ( 1 ) نهاية الافكار ، ج 3 ، ص 30 .